Asid urik tinggi (hyperuricemia) ialah keadaan di mana paras uric acid dalam darah melebihi normal, biasanya akibat pemecahan purin dari makanan atau pengeluaran badan. Jika tidak dikawal, ia boleh membentuk kristal di sendi dan menyebabkan gout (radang sendi yang sakit, bengkak, dan panas). Paras tinggi juga boleh meningkatkan risiko batu karang buah pinggang. Gout sering menyerang secara tiba-tiba, terutama di ibu jari kaki, pergelangan kaki, atau lutut.
Apa Itu Asid Urik Tinggi?
Asid urik ialah bahan buangan yang terhasil apabila badan memecahkan purin, sejenis komponen dalam makanan dan sel badan.
Definisi mudah
Asid urik tinggi berlaku apabila badan menghasilkan terlalu banyak asid urik atau buah pinggang tidak membuangnya dengan cukup efektif.
Hubungan dengan gout
Apabila paras terlalu tinggi, kristal tajam boleh terbentuk di sendi dan menyebabkan serangan gout yang menyakitkan.
Punca Asid Urik Tinggi
Makanan tinggi purin
Makanan tertentu menghasilkan lebih banyak asid urik dalam badan.
Kurang minum air
Air membantu buah pinggang menyingkirkan asid urik melalui urin.
Obesiti
Berat badan berlebihan meningkatkan penghasilan asid urik.
Fungsi buah pinggang lemah
Buah pinggang yang kurang efisien tidak dapat menapis asid urik dengan baik.
Simptom Asid Urik Tinggi
Sakit sendi tiba-tiba
Serangan gout biasanya berlaku secara mendadak, terutama pada waktu malam.
Bengkak & kemerahan
Sendi menjadi merah, panas, dan sangat sensitif.
Sakit ibu jari kaki
Lokasi paling biasa untuk serangan gout pertama.
Pergerakan terhad
Sendi menjadi kaku dan sukar digerakkan semasa serangan.
Makanan Yang Tinggi Asid Urik
Seafood (udang, sotong, kerang)
Mengandungi purin tinggi yang meningkatkan asid urik.
Daging merah
Daging lembu dan kambing boleh meningkatkan risiko gout.
Organ dalaman
Hati, limpa, dan organ dalaman lain sangat tinggi purin.
Sup pekat
Sup berasaskan tulang mengandungi kepekatan purin tinggi.
Cara Turunkan Asid Urik
Minum air secukupnya
Membantu membuang asid urik melalui buah pinggang.
Diet rendah purin
Kurangkan makanan tinggi purin dan fokus kepada makanan segar.
Kurangkan berat badan
Penurunan berat badan membantu mengurangkan penghasilan asid urik.
Ubat kawalan uric acid
Ubat seperti allopurinol digunakan untuk mengawal paras jangka panjang.
Risiko Jika Tidak Dirawat
Gout kronik
Serangan berulang boleh merosakkan sendi secara kekal.
Kerosakan sendi
Kristal asid urik boleh menyebabkan deformasi sendi.
Batu karang buah pinggang
Asid urik berlebihan boleh membentuk batu dalam buah pinggang.
Bila Perlu Jumpa Doktor?
Sakit berulang
Jika serangan gout berlaku lebih daripada sekali dalam masa singkat.
Sendi bengkak teruk
Bengkak yang tidak surut atau semakin teruk.
Tidak boleh berjalan
Serangan gout yang menjejaskan fungsi harian.
Kesimpulan
Asid urik tinggi ialah keadaan metabolik yang boleh menyebabkan gout dan komplikasi buah pinggang jika tidak dikawal. Ia berpunca daripada diet tinggi purin, obesiti, dan fungsi buah pinggang yang lemah. Dengan perubahan diet, pengambilan air mencukupi, kawalan berat badan, dan rawatan perubatan, paras asid urik boleh dikawal dengan berkesan untuk mengelakkan serangan gout berulang.
FAQ
1. Apa punca asid urik tinggi?
Ia disebabkan oleh makanan tinggi purin, obesiti, kurang minum air, dan fungsi buah pinggang yang lemah.
2. Makanan apa perlu elak?
Elakkan seafood, daging merah, organ dalaman, dan sup pekat yang tinggi purin.
3. Boleh sembuh ke gout?
Gout tidak sembuh sepenuhnya tetapi boleh dikawal dengan diet dan ubat jangka panjang.
4. Berapa bacaan uric acid normal?
Secara umum, lelaki sekitar 3.4–7.0 mg/dL dan wanita 2.4–6.0 mg/dL.
5. Kenapa sakit waktu malam?
Suhu badan lebih rendah pada waktu malam, menyebabkan kristal asid urik lebih mudah terbentuk dan mencetuskan sakit.