
Makan nasi 2 pinggan, 1 jam lepas tu mengantuk gila. Lapar balik. Berat makin naik.
Sebab? Indeks Glisemik (GI) nasi putih = 73. Tinggi. Gula darah spike, insulin mencanak, 2 jam lepas tu crash. Lapar balik. Simpan lemak.
Indeks Glisemik = nombor 0-100 ukur laju mana makanan naikkan gula darah vs gula kosong. Makin tinggi GI, makin cepat gula naik, makin cepat lapar & mengantuk.
Tapi GI bukan semua. Ada Beban Glisemik (GL). Tembikai GI 72 tinggi, tapi GL 4 je sebab 1 potong banyak air. Jadi tak naik gula pun.
Artikel ni saya explain A-Z: apa itu GI vs GL, carta 50 makanan Melayu – nasi, roti, kuih, buah, kenapa roti wholemeal pun GI tinggi, sampai 9 hack turunkan GI nasi putih 40% tanpa kurang makan. Bahasa pasar, terus boleh apply.
Apa Itu Indeks Glisemik (GI) & Beban Glisemik (GL)? Bezanya Penting
1. Indeks Glisemik GI – Ukur “Speed”
GI = berapa laju 50g karbo makanan naikkan gula darah banding 50g glukosa murni.
GI | Kategori | Kesan Badan | Contoh |
|---|---|---|---|
0-55 | Rendah | Naik slow, kenyang lama, insulin stabil | Barli 28, kacang kuda 28, epal 36 |
56-69 | Sederhana | Naik sederhana | Nasi perang 50, ubi 63, nanas 59 |
70-100 | Tinggi | Naik laju, crash, lapar cepat | Nasi putih 73, roti putih 75, kurma 103 |
2. Beban Glisemik GL – Ukur “Total Load”
GL = GI x karbo per hidangan / 100. Tengok jumlah sebenar.
Contoh Tembikai: GI 72 tinggi. Tapi 1 potong 120g ada 6g karbo je. GL = 72 x 6 / 100 = 4.3 Rendah. Makan 3 potong pun tak spike.
GL | Kategori | Maksud |
|---|---|---|
0-10 | Rendah | Selamat, makan banyak sikit pun ok |
11-19 | Sederhana | Kawal portion |
≥ 20 | Tinggi | Limit, campur protein |
Rule KKM: Tengok GL dulu. GI tinggi + GL rendah = ok. GI tinggi + GL tinggi = bahaya kencing manis.
Carta Indeks Glisemik 50 Makanan Melayu 2026 – Dari Nasi Sampai Kuih
Data dari UPM, UM, International GI Table. Nombor ±5 ikut masak.
Nasi & Karbo Ruji
Makanan | GI | GL 1 Hidangan | Nota |
|---|---|---|---|
Nasi putih jasmine panas | 73-89 | 36 Tinggi | Paling jahat |
Nasi putih basmati sejuk | 50-58 | 22 Sederhana | Sejuk turun GI 28% |
Nasi perang | 50-55 | 20 Sederhana | Fiber tinggi |
Nasi lemak | 75 | 38 Tinggi | Santan tak turun GI |
Bubur nasi | 85 | 30 Tinggi | Lumat, serap laju |
Mee kuning | 46 | 18 Sederhana | Alkaline, lambat |
Kuey teow goreng | 70 | 25 Tinggi | Minyak tak turun GI |
Roti putih | 75 | 10 Rendah* | GL rendah sebab nipis. 2 keping = GL 20 |
Roti wholemeal | 74 | 9 Rendah* | Tak banyak beza. Kena tengok fiber |
Capati tanpa minyak | 52 | 13 Sederhana | Lagi rendah dari nasi |
Ubi kentang rebus | 78 | 24 Tinggi | Lenyek = 87 |
Keledek oren rebus | 61 | 17 Sederhana | Kukus lagi rendah |
Buah Tempatan
Buah | GI | GL 120g | Komen |
|---|---|---|---|
Betik | 59 | 6 Rendah | Selamat kencing manis |
Pisang berangan masak | 51 | 13 Sederhana | Makin ranum GI naik |
Pisang hijau | 30 | 6 Rendah | Rintangan kanji tinggi |
Tembikai | 72 | 4 Rendah | Air banyak |
Nanas | 59 | 7 Rendah | 2 potong ok |
Mangga | 51 | 8 Rendah | Jangan jus |
Durian | 49 | 14 Sederhana | 3 ulas = nasi ½ cawan |
Kurma Ajwa | 103 | 42 Tinggi | 3 biji = gula 1 sudu |
Kekacang & Susu
Makanan | GI | GL | Nota |
|---|---|---|---|
Kacang kuda rebus | 28 | 8 Rendah | Power |
Dhal | 32 | 4 Rendah | Campur nasi turun GI nasi |
Kacang tanah | 14 | 1 Rendah | Tapi kalori tinggi |
Susu full cream | 39 | 4 Rendah | Laktosa slow |
Yogurt Greek plain | 11 | 2 Rendah | Protein tinggi |
Tauhu | 15 | 1 Rendah | Karbo 0 |
Kuih & Manis
Kuih | GI Anggaran | GL | Elak/Kurangkan |
|---|---|---|---|
Kuih lapis | 80+ | Tinggi | Tepung + gula |
Cekodok pisang | 70 | Tinggi | Goreng + pisang masak |
Donut | 76 | 17 Sederhana | 1 biji je |
Ais krim | 51 | 8 Rendah | Lemak slowkan serap |
Coklat susu | 43 | 11 Sederhana | 1 bar kecil |
Nota: GI rendah tak makna boleh bedal. Durian GI 49 tapi 3 ulas = 150 kalori. Kalori tetap kira.
9 Faktor Yang Naikkan & Turunkan GI Makanan – Bukan Salah Nasi Je
GI bukan tetap. Masak lain, makan lain, GI berubah.
Naikkan GI = Gula Naik Laju
- Masak Lembik: Bubur > nasi. Lenyek kentang > rebus. Lagi hancur, lagi laju serap.
- Panas-Panas: Nasi panas GI 73. Sejuk GI 54. Kanji jadi rintangan.
- Kisar/Jus: Oren GI 40, jus oren GI 50. Fiber hilang.
- Masak Lama: Pasta 20 min GI 60, 10 min al dente GI 40.
- Tanpa Protein/Lemak: Nasi kosong GI 73. Nasi + ayam GI 55.
Turunkan GI = Gula Naik Slow
- Sejukkan 12 Jam: Nasi, kentang, pasta sejuk peti 1 malam. Rintangan kanji naik 28%. Panas balik takpe.
- Tambah Asid: Cuka, limau, acar. 1 sudu cuka turun GI 15-20%.
- Tambah Protein/Lemak: Ayam, telur, minyak zaitun. Perut kosong lambat.
- Fiber Dulu: Sayur dulu, baru nasi. Fiber jadi jaring, tahan gula. Kajian Jepun: GI turun 30%.
9 Hack Turunkan GI Nasi Putih Sampai 40% – Makan Nasi Tak Salah
Tak payah tukar quinoa. Guna sains.
- Masak + Minyak Kelapa 1 Sudu: Masak nasi letak 1 sudu minyak kelapa. Sejuk 12 jam. Rintangan kanji naik. Panas balik. GI turun 50→35. UPM test.
- Sejuk Peti 1 Malam: Paling senang. Nasi semalam GI 54 vs panas 73.
- Campur Barli 30%: 7 cawan nasi + 3 cawan barli. GI turun 73→55. Fiber 5x.
- Makan Dengan Dhal/Kacang Kuda: 1 senduk dhal = GI satu pinggan turun 20%.
- Cuka Epal 1 Sudu Sebelum Makan: Asid slowkan enzim karbo. GL turun 20%.
- Protein Dulu, Nasi Last: Ayam dulu 2 min, baru nasi. GL turun 30%. Kajian Dr. Weill.
- Sayur Separuh Pinggan: Suku suku separuh KKM. Fiber halang gula.
- Basmati > Jasmine: Basmati GI 50-58. Jasmine GI 80+. Tukar beras je.
- Beku → Panas Balik: Rintangan kanji tak hilang. Buat stok, microwave.
Buat 3 hack serentak: Nasi sejuk + dhal + sayur dulu = GL dari 36 jadi 15. Selamat kencing manis.
Siapa Kena Jaga GI? Bukan Kencing Manis Je
- Pre-diabetes HbA1c 5.7-6.4: GI rendah boleh undur jadi normal.
- Diabetes Type 2: GL < 100 sehari. Elak spike, kurang ubat.
- PCOS: Insulin tinggi susah kurus. GI rendah = period teratur.
- Hati Berlemak NAFLD: Spike insulin = hati simpan lemak. GI rendah = lemak cair.
- Nak Kurus: Insulin rendah = bakar lemak. Tak craving 3pm.
- Atlet: GI tinggi lepas senam untuk recovery. Masa lain GI rendah.
Tak perlu obses: Orang sihat, aktif, BMI 22. Makan nasi putih + lauk protein + sayur = ok. Problem bila nasi 3 pinggan + air gas + baring.
Soalan Popular Pasal Indeks Glisemik
1. Roti wholemeal GI tinggi, tipu ke?
Tak tipu. Wholemeal komersial kisar halus, GI 74 sama roti putih 75. Nak rendah, cari “100% wholegrain” biji nampak, atau roti sourdough GI 54.
2. Madu GI rendah dari gula?
Madu GI 58, gula 65. Beza sikit. Kalori sama. 1 sudu madu = 1 sudu gula. Kencing manis tak selamat.
3. Buah GI tinggi tak boleh makan?
Boleh. Tengok GL. Tembikai GI 72 tapi GL 4. Makan 2 potong ok. Durian GL tinggi, limit 3 ulas.
4. Air sejuk turunkan GI?
Tak. Suhu makanan, bukan air. Nasi sejuk turun GI. Minum air sejuk tak effect.
5. Kenapa check GI, tapi berat tak turun?
GI jaga gula. Kalori jaga berat. GI rendah tapi makan 3000 kalori = gemuk juga. Buat dua-dua.
Kesimpulan: GI Tool, Bukan Agama
Formula 3-2-1 GI KKM:
- 3: 3 hack tiap meal – sejuk + protein + sayur dulu.
- 2: 2 genggam karbo je 1 hari. Selebihnya protein & sayur.
- 1: 1 buah GL rendah sehari cukup. Tak payah jus.
Rule paling senang: Kalau putih + lembut + manis = GI tinggi. Kalau gelap + kasar + masam = GI rendah.
Tak payah buang nasi. Sejukkan, makan dengan ayam & ulam, cuka sikit. Gula stabil, perut kenyang 4 jam, berat turun.
Start hari ni: Masak nasi lebih, simpan peti. Esok makan dengan telur + timun. Check gula 2 jam lepas, mesti bawah 7.8

